“Sorry, maar de sommen tot 20 moeten ze nu gewoon kennen… en zo niet… stampen…” Vrijwel elke leerkracht heeft deze uitspraak weleens gehoord (of misschien zelfs zelf gedaan). En tja…: er zit een kern van waarheid in. Het is moeilijk om verder te komen in rekenen als élke som nog bewust moet worden uitgerekend. Leerlingen hebben een bepaalde mate van automatisering nodig. Maar wat bedoelen we daar eigenlijk mee? En misschien nog belangrijker: hoe komen leerlingen daar?

Dit is een tip voor wie gaat starten met (het conceptueel begrip van) breuken! 

In het artikel over subiteren heb je kunnen lezen dat zeer jonge kinderen beschikken over een opvallend krachtig biologisch startschot voor wiskundig denken. Nog vóór er sprake is van tellen, symbolen of onderwijs, kan het brein kleine hoeveelheden (tot ~4) onmiddellijk en exact waarnemen. Dit subiteren is snel, automatisch en diep verankerd in onze biologie. Het vormt daarmee een eerste, ruwe basis voor getalbegrip. 

Wat gebeurt er eigenlijk onder de motorkap tijdens een automatiseeroefening? Wat speelt zich af in de hoofden van leerlingen wanneer we hen oefening na oefening voorschotelen? En... is automatiseren inderdaad vooral een kwestie van veel herhalen (oefening baart kunst) of gebeurt er meer?

Oké, laat eerst even dat oermens in je los en plaats je in het volgende:  het is 127.000 jaar voor Christus. Je loopt over de savanne. Het gras staat hoog, de zon brandt en in de verte beweegt iets op wilde, onvoorspelbare wijze. Je moet onmiddellijk weten: zijn het drie leeuwen, of vier? Zijn mijn jongen compleet? Voor tellen heb je geen tijd of aandacht. Gelukkig beslist je menselijke oerbrein sneller dan je bewust kunt nadenken. Dat is geen toeval. Het brein is geëvolueerd om hoeveelheden razendsnel te herkennen, omdat overleven in situaties als deze ervan afhangt. Dit vermogen noemen we subiteren: het onmiddellijk waarnemen van kleine hoeveelheden, meestal tot vier. Subiteren is snel, automatisch en foutloos. Geen aangeleerde strategie een diepgeworteld biologisch mechanisme*.

Wat betekent het om ‘goed’ te zijn in rekenen/wiskunde? Wat komt daar eigenlijk bij kijken?Je herkent het vast: een leerling lijkt uitstekend te presteren tijdens de rekenles, rekent vlot bij automatiseeroefeningen, maar valt op vaardigheidstoetsen toch door de mand. Hoe kan dat?

Moeten leerlingen eerst begrijpen wat ze doen, of eerst leren hoe ze het doen? Achter veel gesprekken die we voeren over didactische modellen, rekenmethodes en instructievormen schuilt éigenlijk ook vooral een vraag over kennistypes.

In dit artikel lees je hoe kinderen betekenisvol leren klokkijken – van het ontwikkelen van tijdsbesef tot het begrijpen van de relatie tussen uren en minuten. Je ontdekt waarom het helpt om te starten met één wijzer, hoe je begrip boven oefenen plaatst en hoe ouders thuis kunnen bijdragen aan het leren lezen én begrijpen van tijd.

In dit artikel lees je hoe taal en rekenen met elkaar samenhangen. Je ontdekt waarom juist de wiskundetaal – woorden als meer, naast en verschil – zo belangrijk is voor rekenontwikkeling, en hoe je als leerkracht deze taal bewust kunt inzetten om het wiskundig denken van leerlingen te versterken..

Maak van verlengde instructie meer dan herhaling. Leer hoe onderzoekend handelen en vakdidactiek zwakke rekenaars écht verder helpen.

In dit artikel bespreek ik de vraag of het verstandig is om rekenfeiten onder tijdsdruk te oefenen. Ik leg uit waarom tempo-oefeningen soms averechts werken, hoe je rekenangst kunt voorkomen en wanneer tijdsdruk juist wél kan helpen om het geheugen te versterken. Ook geef ik praktische tips om automatiseren betekenisvol en motiverend vorm te geven in de klas.

In dit artikel vertel ik waarom meetkunde onmisbaar is in het basisonderwijs. Ik bespreek hoe ruimtelijk inzicht niet alleen bijdraagt aan wiskundige prestaties, maar ook aan kansengelijkheid, creativiteit en redenerend denken. Daarnaast laat ik zien hoe je met het Van Hiele-model kunt observeren waar leerlingen staan en hoe je hun meetkundig denken stap voor stap kunt verdiepen.