Het rekenonderwijs ziet er voor veel leerlingen er dit jaar behoorlijk anders uit. De aanleiding hiervoor is het intreden van de nieuwe kerndoelen en de bijbehorende aanpassingen in leermiddelen. De vertrouwde domeinkennis blijft een centrale plaats innemen: getallen, verhoudingen, meten en meetkunde verdwijnen natuurlijk niet. Maar aanvullend hierop leggen de nieuwe kerndoelen beduidend meer nadruk op probleemoplossend vermogen, attitude en wiskundige communicatie (SLO, 2026). Leerlingen zullen steeds meer worden uitgedaagd om een grote variatie aan problemen op te lossen, hun aanpakken toe te lichten en met elkaar te reflecteren op wiskundige ideeën. Voor veel leerkrachten betekent dit een verschuiving in didactiek, een andere rol tijdens de les en vertrouwen in de bijdrage van leerlingen. Dat maakt deze ontwikkeling voor veel leerkrachten zowel uitdagend als spannend (Lit et al. 2026).

Let op: dit artikel moet je zien als bijlage (of verrijking) van het artikel "Aan de slag met wiskundige problemen!" Heb je dat artikel nog niet gelezen? Doe dat dan eerst! 

Veel kinderen in groep 6 zijn deze periode volop bezig met het verkennen van de wereld van de kommagetallen. Maar... bij deze getallen schuilt een verraderlijke valkuil: de whole number bias.

Het materiaal in dit document kun je (in de kleuterklas) inzetten om de zogenoemde verdertelsommen te automatiseren. Dit zijn optelsituaties waarbij leerlingen niet beide hoeveelheden één voor één tellen, maar starten bij één getal en daar verder op tellen.

“Sorry, maar de sommen tot 20 moeten ze nu gewoon kennen… en zo niet… stampen…” Vrijwel elke leerkracht heeft deze uitspraak weleens gehoord (of misschien zelfs zelf gedaan). En tja…: er zit een kern van waarheid in. Het is moeilijk om verder te komen in rekenen als élke som nog bewust moet worden uitgerekend. Leerlingen hebben een bepaalde mate van automatisering nodig. Maar wat bedoelen we daar eigenlijk mee? En misschien nog belangrijker: hoe komen leerlingen daar?

Dit is een tip voor wie gaat starten met (het conceptueel begrip van) breuken! 

In het artikel over subiteren heb je kunnen lezen dat zeer jonge kinderen beschikken over een opvallend krachtig biologisch startschot voor wiskundig denken. Nog vóór er sprake is van tellen, symbolen of onderwijs, kan het brein kleine hoeveelheden (tot ~4) onmiddellijk en exact waarnemen. Dit subiteren is snel, automatisch en diep verankerd in onze biologie. Het vormt daarmee een eerste, ruwe basis voor getalbegrip. 

Wat gebeurt er eigenlijk onder de motorkap tijdens een automatiseeroefening? Wat speelt zich af in de hoofden van leerlingen wanneer we hen oefening na oefening voorschotelen? En... is automatiseren inderdaad vooral een kwestie van veel herhalen (oefening baart kunst) of gebeurt er meer?

Oké, laat eerst even dat oermens in je los en plaats je in het volgende:  het is 127.000 jaar voor Christus. Je loopt over de savanne. Het gras staat hoog, de zon brandt en in de verte beweegt iets op wilde, onvoorspelbare wijze. Je moet onmiddellijk weten: zijn het drie leeuwen, of vier? Zijn mijn jongen compleet? Voor tellen heb je geen tijd of aandacht. Gelukkig beslist je menselijke oerbrein sneller dan je bewust kunt nadenken. Dat is geen toeval. Het brein is geëvolueerd om hoeveelheden razendsnel te herkennen, omdat overleven in situaties als deze ervan afhangt. Dit vermogen noemen we subiteren: het onmiddellijk waarnemen van kleine hoeveelheden, meestal tot vier. Subiteren is snel, automatisch en foutloos. Geen aangeleerde strategie een diepgeworteld biologisch mechanisme*.

Wat betekent het om ‘goed’ te zijn in rekenen/wiskunde? Wat komt daar eigenlijk bij kijken?Je herkent het vast: een leerling lijkt uitstekend te presteren tijdens de rekenles, rekent vlot bij automatiseeroefeningen, maar valt op vaardigheidstoetsen toch door de mand. Hoe kan dat?

Moeten leerlingen eerst begrijpen wat ze doen, of eerst leren hoe ze het doen? Achter veel gesprekken die we voeren over didactische modellen, rekenmethodes en instructievormen schuilt éigenlijk ook vooral een vraag over kennistypes.

In dit artikel lees je hoe kinderen betekenisvol leren klokkijken – van het ontwikkelen van tijdsbesef tot het begrijpen van de relatie tussen uren en minuten. Je ontdekt waarom het helpt om te starten met één wijzer, hoe je begrip boven oefenen plaatst en hoe ouders thuis kunnen bijdragen aan het leren lezen én begrijpen van tijd.